CONI เล่าเรื่อง

CONI เล่าเรื่อง ตอนที่ 2: ทำไมต้องแบ่งกลุ่มเชื้อโควิด


CONI เล่าเรื่อง ตอนที่ 1: เชื้อในไทย มาจากไหน


ตอนที่ 1: รายงานสถานการณ์โรคโควิด-19 ในไทยจากข้อมูลรหัสพันธุกรรมระดับจีโนม โดยความร่วมมือจากหลายสถาบัน เพื่อการติดตามสืบสวนและควบคุมโรค

นักวิจัยหลากหลายสถาบัน รวมตัวเป็นกลุ่ม COVID-19 Network Investigations หรือ CONI เพื่อหยุดยั้งการระบาดของโควิด-19 ด้วยข้อมูลระดับจีโนม โดยสืบจากรหัสพันธุกรรมของเชื้อโควิด-19 ของผู้ป่วยในประเทศไทย

ลำดับพันธุกรรมทั้งหมดของเชื้ือโควิด-19 หรือ จีโนม มีเกือบ 30,000 ตำแหน่ง และความแตกต่างของเชื้อจากผู้ป่วยแต่ละคน สามารถใช้บ่งบอกที่มาที่ไปของการติดเชื้อได้ ใช้เป็นข้อมูลพื้นฐานเพื่อพัฒนาการรักษาและตรวจวินิจฉัยที่แม่นยำได้ และทำให้ติดตาม ประเมินความสำเร็จของมาตรการควบคุมได้ด้วยข้อมูลเชิงลึก

ประเด็นสรุป

1. ทีมสืบสวนจีโนม CONI ใช้วิธีการถอดลำดับพันธุกรรมระดับจีโนม จากตัวอย่างที่เหลือหลังการตรวจหาเชื้อในห้องปฏิบัติการ โดยไม่ต้องมีการเพาะเลี้ยงไวรัสในห้องทดลอง รวมถึงสร้างระบบงานวิเคราะห์อัตโนมัติบน Thai Supercomputer จึงสามารถลดเวลา ลดค่าใช้จ่าย และเพิ่มความปลอดภัยของการศึกษาด้วยวิธีดังกล่าว

2. ปัจจุบันกลุ่ม CONI ได้วิเคราะห์รหัสพันธุกรรมของเชื้อโควิด-19 แล้วจำนวนหนึ่ง และพบว่าเชื้อไวรัสในประเทศไทยน่าจะนำเข้ามาจากหลายประเทศ ทั้งจากทวีป เอเชีย ยุโรป และอเมริกา

3. เริ่มมีเชื้อกลุ่มที่จำเพาะในประเทศไทยแล้ว โดยน่าจะมาจากภายในทวีปเอเชีย และแตกแขนงไปเป็นสายตระกูลที่แยกตัวออกมาจากเชื้อทั่วโลก อาจเป็นข้อบ่งชี้ถึงความจำเป็นที่ต้องพัฒนาการตรวจและวัคซีนให้ครอบคลุมเชื้อกลุ่มนี้ ทางกลุ่มตั้งขอสังเกตว่ามีเชื้อที่พบในสนามมวยบางแห่งอยู่ในกลุ่มนี้ด้วย

4. เทคโนโลยีการถอดรหัสพันธุกรรมของเชื้อก่อโรคโควิด-19 ยังจะสามารถช่วยแพทย์ค้นหาจุดแพร่กระจายเชื้อขนาดใหญ่ ที่เรียกกันในสื่อว่า Super-spreader, การติดตามประสิทธิภาพการรักษาเพื่อแยกการติดเชื้อใหม่ (reinfection) และการกลับเป็นซ้ำ (relapse) รวมถึงเพื่อติดตามป้องกันการติดเชื้อของบุคลากรทางการแพทย์ในโรงพยาบาล

5. ในปัจจุบันยังไม่มีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ที่ใช้อ้างอิงได้ว่า กลุ่มเชื้อที่หลากหลาย มีข้อแตกต่างกันในทั้งในด้านแนวทางการรักษาหรือความรุนแรงของโรค

6. ข้อมูลลำดับพันธุกรรมระดับจีโนม สามารถนำมาใช้สอบสวนโรค และติดตามประสิทธิภาพ ความสำเร็จของการควบคุมโรคโควิด-19 ได้ ทั้งนี้ข้อมูลที่เป็นผลลัพธ์จากงานของกลุ่ม CONI จะส่งมอบให้หน่วยงานภาครัฐทันที และเน้นเรื่องความโปร่งใส ตรวจสอบได้ของข้อมูล รวมถึงยึดหลักเสรีภาพทางวิชาการในการทำงานและรายงานข้อมูล

ทางทีมสืบสวน CONI กำลังทำงานเพื่อให้ข้อมูลกับประเทศอย่างต่อเนื่อง สามารถติดตามข้อมูลและความคืบหน้าเกี่ยวกับกลุ่ม รวมถึงวีดีโอสรุปประเด็นสำหรับประชาชนจากวีดิทัศน์ “CONI เล่าเรื่อง” ได้ทาง https://coni.team/ และติดต่อทางอีเมล์ได้ทาง contact.coni.team@gmail.com สำหรับข้อมูลรหัสพันธุกรรมของเชื้อไวรัสที่ได้ ทีมสืบสวน CONI นำไปเปิดเผยในฐานข้อมูลกลางระดับนานาชาติ https://gisaid.org เพื่อความโปร่งใส และเป็นประโยชน์ในวงกว้าง

วันที่: 26 เมษายน 2563